Çocuklarla Felsefe (P4C) Nedir?
* İçeriğin hazırlanmasında ve tavsiye kitapların seçilmesindeki katkılarından dolayı kolaylaştırıcı (facilitator) uzman eğitmen Burcu Zorlu'ya Mezetto ekibi olarak şükranlarımızı sunuyoruz.
Çocuklarla felsefe ya da çocuklar için felsefe temelde bir pedagojidir. İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmış ve temelleri Ann Margaret Sharp ve Matthew Lipman tarafından 1970'lerde atılmıştır. Türkiye'deki çalışmaların ise 90'larda Nuran Direk'le başladığını söyleyebiliriz.
P4C'nin Temel Becerileri: 4C
P4C kısaltması, soruşturmanın hedeflediği dört temel becerinin baş harflerinden oluşur:
-
Critical (Eleştirel) düşünme
-
Creative (Yaratıcı) düşünme
-
Collaborative (İşbirlikçi) düşünme
-
Caring (Özen gösteren) düşünme
Çocuklarla Felsefe Nasıl Yapılır?
Kolaylaştırıcı (facilitator) dediğimiz uzman kişi, sınıfa içinde çatışma barındıran ve felsefi derinliği olan bir sorunla gelir ve uyaranını (stimulus) sunar. Uyaran bir çocuk kitabı, animasyon, resim ya da oyuncak olabilir.
Kolaylaştırıcı uyaranı soruşturan topluluğa (the community of inquiry) sunduktan sonra sınıfa sorular yöneltir. Çocuklar, üzerinde derinleşilmesi planlanan kavrama (adalet, mutluluk, cesaret gibi) felsefi diyalog yöntemiyle ulaşmaya çalışır.
P4C'nin Amacı
Çocuklarla felsefe, felsefe tarihinin ve filozofların anlatıldığı bir ders değildir. P4C, çocuklarda bağımsız düşünme becerileri geliştirmeyi ve zihinsel esneklik kazandırmayı hedefler.
Bu süreçte çocuklar şunları öğrenir:
- İyi sorular sorma
- Bir konuda derinleşme
- İddiaları gerekçelendirme
- Akıl yürütme ve mantıksal düşünme
- Eleştirel düşünme
Çocuklarla felsefenin asıl iddiası: düşünce üzerine düşünmek.
En Uygun Yaş Grubu
P4C okul öncesinden başlayarak lise de dahil olmak üzere her kademede uygulanabilir. Uygulama süresi, yöntemi ve soruları o yaş grubunun düşünme becerilerine göre değişkenlik gösterir. En keyifli grup genellikle 9-12 yaş arasıdır. P4C yetişkin yaş gruplarıyla da uygulanabilir; buna da topluluklarla felsefe (philosophy for communities) diyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuklarla Felsefe (P4C) nedir?
Çocuklarla felsefe temelde bir pedagojidir. İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmış ve temelleri Ann Margaret Sharp ve Matthew Lipman tarafından 1970'lerde atılmıştır. Türkiye'deki çalışmalar ise 90'larda Nuran Direk'le başlamıştır. P4C, çocuklarda bağımsız düşünme becerileri geliştirmeyi ve zihinsel esneklik kazandırmayı hedefleyen bir düşünme soruşturmasıdır.
Çocuklarla felsefe yaparken nasıl bir yol izleniyor?
Kolaylaştırıcı (facilitator) dediğimiz uzman kişi, sınıfa içinde çatışma barındıran ve felsefi derinliği olan bir sorunla gelir ve uyaranını sunar. Uyaran bir çocuk kitabı, animasyon, resim ya da oyuncak olabilir. Kolaylaştırıcı uyaranı soruşturan topluluğa sunduktan sonra sınıfa sorular yöneltir ve çocuklar, üzerinde derinleşilmesi planlanan kavrama felsefi diyalog yöntemiyle ulaşmaya çalışır.
Çocuklarla felsefe yapmak için en uygun yaş grubu nedir?
P4C okul öncesinden başlayarak lise de dahil olmak üzere her kademede uygulanabilir. Uygulama süresi, yöntemi ve soruları o yaş grubunun düşünme becerilerine göre değişkenlik gösterir. En keyifli grup genellikle 9-12 yaş arasıdır. P4C yetişkin yaş gruplarıyla da uygulanabilir (topluluklarla felsefe - philosophy for communities).
P4C kısaltması neyi ifade ediyor?
P4C, soruşturmanın hedeflediği temel becerilerin baş harflerinin bir araya gelmesiyle oluşmuş bir kısaltmadır: Critical (eleştirel), Creative (yaratıcı), Collaborative (işbirlikçi) ve Caring (özen gösteren) düşünme becerileri.
Kimler çocuklarla felsefe yapabilir?
Çocuklarla felsefe yapabilmek için felsefe lisansı şart değil; ancak bu alanda eğitim almak zorunludur. Aksi takdirde yapılan şey bir kitap okuma ve soru cevap etkinliğinden öteye geçmez. P4C uzmanlık eğitimi almış ve bu alanda kendini geliştirmeye devam eden kişiler çocuklarla felsefe yapabilir.
